Seria poradników PEGASSISTTM powstała na podstawie wskazówek Zespołu Doradców, złożonego z międzynarodowej grupy ekspertów w dziedzinie wirusowego zapalenia wątroby typu C:

Dr Angelo Andriulli Kierownik Oddziału Gastroenterologii Szpital "Casa Sollievo della Sofferenza", IRCCS San Giovanni Rotondo, Włochy

Prof. Patrice Couzigou - Kierownik Kliniki Hepatogastroenterologii Szpitala Haut Leveque (Pessac-Bordeaux) Profesor Hepatogastroenterologii Uniwersytetu Victora Segalena w Bordeaux Bordeaux, Francja

Dr Xavier Forns Oddział Chorób Wątroby Szpitala Klinicznego Barcelona, Hiszpania Panowie Achim Kautz i Ingo van Thiel Deutsche Leberhilfe e. V. Kolonia, Niemcy

Pani Katharina O'Donnel Pielęgniarka w Oddziale Chorób Wątroby i Dróg żółciowych Szpital Królowej Elżbiety Uniwersytetu w Birmingham Birmingham, Wielka Brytania

Ricard Sola Lamoglia Kierownik Oddziału Chorób Wątroby Szpitala del Mar w Barcelonie Profesor medycyny w Universitat Autonoma Barcelona Barcelona, Hiszpania

Uwaga:      Niniejsza broszura nie oferuje porad w zakresie diagnostyki i leczenia. W każdym przypadku, gdy podejrzewa się występowanie choroby, która wymaga leczenia, należy szukać pomocy wykwalifikowanego personelu medycznego.

Wręczona Panu/Pani broszura jest przeznaczona dla pacjentów z chorobą wątroby, określaną jako wirusowe zapalenie wątroby typu C. Być może stwierdzono ją u Pana/Pani podczas rutynowych badań krwi lub też odczuwa Pan/Pani objawy, które sugerują obecność tej choroby. Osoby poinformowane po raz pierwszy o zachorowaniu na wirusowe zapalenie wątroby typu C mogą reagować emocjonalnie, odczuwając szok, gniew, smutek lub wręcz nie wierząc w to rozpoznanie.

Wirus powodujący zapalenie wątroby typu C jest szeroko rozpowszechniony. Światowa Organizacja Zdrowia szacuje, że na świecie zakażonych jest około 170 milionów ludzi. (WHO, 2000)

Wirus zapalenia wątroby typu C istnieje w sześciu najważniejszych odmianach, zwanych genotypami 1, 2, 3, 4, 5, 6

Wątroba jest jednym z największych i najważniejszych narządów w organizmie. Znajduje się w górnejczęści jamy brzusznej, po prawej stronie.

Wątroba jest narządem odpowiedzialnym za:

• Magazynowanie witamin, minerałów, żelaza i węglowodanów dla potrzeb organizmu, jak również za przetwarzanie substancji pokarmowych
• Wytwarzanie ważnych białek i czynników krzepnięcia krwi
• Kontrolę stężenia hormonów i składników biochemicznych krwi
• Rozkład szkodliwych związków chemicznych

Do zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu C dochodzi (dochodziło) zwykle w wyniku:

1. Przetaczania zakażonej krwi lub produktów krwiopochodnych przed 1991 rokiem (od 1991 roku krwiodawcy są badani na obecność wskaźników zakażenia wirusem typu C)

2. Bezpośredniego kontaktu uszkodzonej skóry lub śluzówek z zakażoną krwią (używanie tych samych maszynek do golenia, nożyczek, szczoteczek do zębów lub poprzez materiały sanitarne, takie, jak podpaski czy tampony oraz zakrwawioną odzież)

Nie można zarazić się (lub przenieść zakażenia) na drodze kichania, kaszlu, pocałunków, używania tych samych sztućców i talerzy, korzystania z tej samej łazienki lub toalety, ani podczas innych, zwykłych codziennych czynności (WHO Fakty, 164, 2000).

Osoba zakażona przestrzegająca podstawowych zasad higieny NIE jest źródłem infekcji wirusem typu C w domu i w pracy.

Po zakażeniu wirus zapalenia wątroby typu C przedostaje się z krwi do wątroby, gdzie następuje jego namnażanie się. W tym samym czasie organizm stara się zwalczyć infekcję.

Kilkumięsieczny okres po zakażeniu (zwykle około 6 miesięcy) określany jest jako ostra faza choroby.

Chorzy z ostrym wirusowym zapaleniem wątroby typu C rzadko wykazują jakiekolwiek oznaki choroby i dlatego jest ona niekiedy określana jako "cicha".

Nie oznacza to jednak, że nie dochodzi do uszkodzenia wątroby.

Jeśli po 6 miesiącach od pierwszych objawów choroby nadal stwierdza się obecność wirusa we krwi (lub w wątrobie), wówczas można mówić o przewlekłej fazie choroby.

W tej fazie eliminacja wirusa, bez zastosowania leczenia, jest bardzo mało prawdopodobna {Hoofnagle, 2002, str. S24}. W tym stadium może rozpocząć się proces poważniejszego uszkodzenia wątroby. Chory może też zacząć odczuwać pierwsze objawy choroby.

Decyzja o leczeniu

Dzisiejsze metody leczenia są znacznie skuteczniejsze, jeśli chodzi o możliwość eliminacji wirusa, niż jeszcze 5 lat temu. Obecnie istniejące, akceptowane w wielu krajach wytyczne, dotyczące leczenia przewlekłego zapalenia wątroby typu C wskazują jednoznacznie, że podawanie pegylowanego interferonu i rybawiryny jest optymalnym postępowaniem terapeutycznym {Stanowisko NIH, 2002, str. S7}.

Jeśli zdecyduje się Pan/Pani na takie leczenie, wówczas zostaną wyznaczone terminy kolejnych wizyt kontrolnych, których celem będzie monitorowanie i ocena skuteczności terapii. Decyzja o rozpoczęciu leczenia przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu C musi być starannie przemyślana zarówno przez lekarza, jak i przez pacjenta. W zależności od genotypu wirusa terapia trwa 24 lub 48 tygodni i dla zwiększenia prawdopodobieństwa eliminacji wirusa należy leczenie przeprowadzić w całości.

Skuteczne leczenie powinno przyczynić się do poprawy jakości życia oraz jego przewidywanej długości.

Jednak w najbliższych miesiącach konieczne będzie wprowadzenie zmian w swoim życiu tak, aby poradzić sobie z chorobą i jej leczeniem. Terapia wirusowego zapalenia wątroby typu C wymaga wizyt kontrolnych i badań dodatkowych. Działania niepożądane mogą wpłynąć na jakość życia codziennego. Stwarza to dodatkowe wymagania, dotyczące życia rodzinnego, zawodowego i społecznego.

Wiele aspektów leczenia zapalenia wątroby typu C wymaga przedyskutowania. Lekarz powinien dokładnie poinformować chorego o wszelkich możliwych działaniach niepożądanych, zwłaszcza tych szczególnie dokuczliwych.

Proszę spróbować opisywać swoje objawy wkrótce po ich wystąpieniu; pomoże to w czasie konsultacji. Dobre przygotowanie się do wizyty pozwoli jak najlepiej wykorzystać czas lekarza i pielęgniarki.

Niedokrwistość Zmniejszenie stężenia hemoglobiny we krwi. W niedokrwistości, tkanki i narządy otrzymują zmniejszoną ilość tlenu, co może prowadzić do wystąpienia objawów takich jak bladość skóry, zadyszka i łatwe męczenie się.

Przeciwciała Specyficzne białka we krwi, które organizm wytwarza w celu walki z zakażeniami.