Bruno M. Meiser

Bruno Reichart

 

Informator dla pacjentów po przeszczepie wątroby

 

Twoje serce jest chore i niewydolne. Wiesz już, że potrzebny ci jest przeszczep serca, by odzyskać zdrowie. Ta świadomość budzi obok nadziei wiele obaw, ale pamiętaj, że współcześnie przeszczep jest najlepszym sposobem leczenia pacjentów z krańcową niewydolnością serca. Każdego dnia i tygodnia gdzieś na świecie setki ciężko chorych ludzi uzyskuje dzięki przeszczepieniu serca szansę na powrót do aktywnego życia.

Serce dorosłego człowieka jest mięśniem z jamami, ma wielkość pięści i waży około 300 gramów.

Twoje serce jest umiejscowione w środkowej części klatki piersiowej, za mostkiem, między płucami. Serce dorosłego człowieka jest mięśniem z jamami, ma wielkość pięści i waży około 300 gramów. Podczas spoczynku u zdrowych ludzi kurczy się ok. 70 razy na minutę, bez żadnych przerw.

Jest wiele chorób, od których może ucierpieć Twoje serce. W wyniku choroby naczyń wieńcowych (kardiomiopatia niedokrwienna) zwężone lub zablokowane zostają naczynia serca, serce nie jest więc zaopatrywane w odpowiednią ilość tlenu i może ulec nieodwracalnemu uszkodzeniu. W chorobie mięśnia sercowego (kardiomiopatia rozstrzeniowa) dochodzi do osłabienia mięśnia sercowego. Te dwie choroby są głównymi wskazaniami (ponad 90%) do przeszczepienia serca. Schorzenia te mogą się rozwinąć m.in. w wyniku nadmiernego spożywania alkoholu, nadciśnienia tętniczego, palenia tytoniu, niepożądanych działań leków, hiperlipidemii (podwyższone stężenie tłuszczów we krwi), zakażeń lub predyspozycji genetycznych. Inne wskazania do przeszczepu to między innymi długotrwała niewydolność zastawek z następowym powiększeniem serca lub wady wrodzone serca, które nie mogą być leczone konwencjonalnymi technikami kardiochirurgicznymi. Wszystkie te przyczyny powodują niewydolność serca.

3.1 Szanse powodzenia

    Ponad 30 lat minęło od pierwszego udanego przeszczepu ludzkiego serca, którego dokonał Christian Barnard w Afryce Południowej w 1967 roku. Od czasu pierwszych przeszczepów serca, szanse ich powodzenia zwiększyły się znacznie. Na początku lat osiemdziesiątych tylko 75% chorych przeżywało pierwszy rok po transplantacji. Dwadzieścia lat później około 85% pacjentów przeżywa ten krytyczny okres. Najdłuższy czas przeżycia po przeszczepie serca to, jak na razie, dwadzieścia cztery lata. Dzięki ciągłym ulepszeniom leczenia immunosupresyjnego oraz technik chirurgicznych większość pacjentów może spodziewać się wielu lat życia ze zdrowym sercem po przeszczepie.

Do czasu wypisu ze szpitala pacjent pozostaje pod ścisłym nadzorem personelu ośrodka transplantacyjnego. Od tej chwili wiele zależy od niego samego. W razie jednak jakichkolwiek niespodziewanych problemów lekarze i pielęgniarki z zespołu są zawsze osiągalni, by udzielić informacji i pomocy.

5.1 Rehabilitacja

    Po około 2 - 4 tygodniach pobytu w szpitalu pacjent może zostać przekazany na dalszą rehabilitację.

W tym czasie warto dowiedzieć się jak najwięcej o:

• Sposobie odżywiania i kontrolowania masy ciała
• Ćwiczeniach fizycznych
• Zdrowym sposobie życia

6.1 Leki immunosupresyjne

    Organizm rozpoznaje nowy narząd jako obcy i układ odpornościowy reaguje atakiem skierowanym przeciw przeszczepowi. Leki immunosupresyjne mają na celu zapobiec odrzucaniu serca lub innego przeszczepionego narządu poprzez osłabienie tej reakcji układu odpornościowego. W tym samym jednak czasie leki te powodują, że biorca przeszczepu staje się bardziej wrażliwy na zakażenia. Dlatego utrzymanie odpowiedniej równowagi pomiędzy działaniem hamującym reakcję odrzucania a utrzymaniem niezbędnych zdolności do obrony przed zakażeniami jest bardzo ważne. Na szczęście dawki leków immunosupresyjnych niezbędnych do utrzymania czynności przeszczepu zmniejszają się po upływie pierwszych kilku miesięcy od operacji. Niemniej pewna minimalna ilość tych leków pozostaje zawsze potrzebna, nawet wiele lat po transplantacji. Nigdy nie należy pomijać przyjmowania leków ani samodzielnie zmniejszać ich dawki bez zgody lekarza transplantologa.

    Każdy pacjent, który przeszedł dużą operację, może doświadczyć powikłań pooperacyjnych. Pacjenci po transplantacjach są w grupie szczególnego ryzyka, ponieważ muszą stale otrzymywać leki immunosupresyjne osłabiające ich układ odpornościowy i przez to możliwość zwalczania zakażeń. U większości pacjentów występują jakiegoś typu powikłania w pierwszych kilku tygodniach po przeszczepie i nie powinno to być powodem nadmiernego niepokoju. Kliniczne rozpoznanie chorób przeszczepionego serca jest trudne, gdyż pacjent nie odczuwa bólu serca. Jest to spowodowane jego odnerwieniem podczas operacji przeszczepu. Zespół transplantacyjny uczyni z pewnością wszystko, żeby zredukować możliwość pojawienia się komplikacji i opanować je szybko, gdy tylko się pojawią. Prawidłowe przyjmowanie leków oraz regularne wizyty kontrolne, obniżają ryzyko wystąpienia powikłań. Pełna informacja przekazana pacjentowi oraz przestrzeganie przez niego zaleceń udzielanych przez lekarza są warunkiem szybkiego powrotu do zdrowia i aktywnego życia.

    Kiedy już pacjent i jego nowe serce przyzwyczają się do siebie, cele dalszego postępowania stają się takie same jak u innych – zapobieganie chorobom i skuteczne leczenie wszelkich pojawiających się problemów. Ważne jest stałe utrzymywanie kontaktu z lekarzem ośrodka transplantacyjnego, lekarzem domowym, stomatologiem. Należy się upewnić, że cały personel medyczny, z którym pacjent ma do czynienia, jest poinformowany, że przebył on transplantację serca i wymaga specyficznego leczenia. Trzeba stale uaktualniać dane dotyczące: ciśnienia tętniczego, tętna, masy ciała, ilości wydalanego moczu, jakichkolwiek zmian w podawanych lekach i ich dawkowaniu, łagodnych zakażeniach i ich leczeniu oraz pojawiających się objawach. Nie należy zapominać o zabieraniu notesu z tymi informacjami na każdą wizytę kontrolną.

ANGIOGRAFIA wstrzyknięcie do naczynia krwionośnego przez cewniczek substancji nieprzeziernej dla promieni rentgena, dzięki czemu można uzyskać obraz radiologiczny nieprawidłowości w strukturze serca i naczyń.

ANTYGENY jakiekolwiek cząsteczki rozpoznawane przez układ odpornościowy, które wywołują odpowiedź organizmu.

ATENUOWANA SZCZEPIONKA szczepionka z osłabionej formy żywych wirusów, wywołująca odporność, a nie odpowiednią chorobę.

BAKTERIE małe organizmy (drobnoustroje), które mogą wywoływać choroby.