OCALIĆ OD ZAPOMNIENIA...

Wersja do wydruku   

40-lecie pierwszego udanego przeszczepu w Polsce.

W tym roku, w styczniu, obchodzimy wielkie święto transplantologii polskiej – jubileusz czterdziestolecia pierwszego udanego przeszczepu.

Dnia 26 stycznia 1966 roku, w I Klinice Chirurgicznej Akademii Medycznej w Warszawie, dokonano pierwszej w Polsce pomyślnej transplantacji nerki. Był to wtedy 621 taki zabieg na świecie ( pierwszy miał miejsce w roku 1954). Narząd został pobrany od chorej po ciężkim wypadku (uraz mózgu) – kiedy jej serce przestało pracować i nie udała się próba reanimacji. Chora zmarła, a na pobranie jej nerki była konieczna w tamtych czasach zgoda prokuratora. Tę zgodę Klinika uzyskała.


Biorcą narządu była młoda, dziewiętnastoletnie uczennica szkoły pielęgniarskiej, Danusia M. W szpitalu przebywała od wiosny 1965 roku. Była już chora nieuleczalnie – zadawnione, źle leczone zapalenie nerek doprowadziło ją do takiego stanu, że konieczne było przewlekłe dializowanie.

Decyzją dwu profesorów – nefrologa Tadeusza Orłowskiego i chirurga Jana Nielubowicza – szykowano ją od grudnia do przeszczepienia.

Jak powiedział w trzydziestą rocznicę tego wydarzenia, w wywiadzie dla ,,Wiedzy i Życia’’, sam prof. Nielubowicz: ,, sukces ... był możliwy jedynie dzięki doprowadzonemu do perfekcji, przez prof. Orłowskiego i dr Joannę Klepacką z Kliniki Nefrologicznej, dializowaniu chorych.’’ Obie, i tak nie pracujące, nerki usunięto 14 grudnia i pozostało tylko czekać.

Chwila transplantacji nadeszła po południu 26 stycznia – cała operacja trwała zaledwie 57 minut! A kilka minut po niej lekarze zauważyli pierwsze krople moczu wypływające z moczowodu – wszczepiona nerka podjęła swą czynność! Danusię wywieziono z sali operacyjnej po 2,5 godzinach do wyjałowionego pokoju i tam stopniowo dochodziła do siebie.

Już na drugi dzień, po roku ścisłej diety, poprosiła o befsztyk ! A trzeciego dnia jej siostra przygotowała ulubioną potrawę Danusi - naleśniki. Przed i po operacji prowadziła chorą na co dzień dr Liliana Gradowska. Danusia codziennie miała wykonywane badania krwi, a trzy razy dziennie chirurdzy i interniści spotykali się w bibliotece na naradach i ustalali dawki leków oraz sposób dalszego postępowania.

Powoli nabierała wagi ( bo przed przeszczepem ważyła tylko 35,5 kg!), ale ciągle jeszcze była bardzo wyniszczona – dopiero w kwietniu zaczęła chodzić po szpitalu.

Ekipa lekarzy zajmujących się Danusią w 1966 roku to: Chirurdzy Prof. Jan Nielubowicz Dr Wojciech Rowiński ( tuż po powrocie z USA, bardzo wprawny) Dr Józef Miller Doc. Bolesław Marzinek Dr Jerzy Szczerbań ( pobierał nerkę do przeszczepu) oraz Dr Bogdan Michałowicz ( nie uczestniczył w samej operacji) Dr Marek Skośkiewicz Dr Mieczysław Szostek (tytuły przez te lata uległy oczywiście zmianie). Anastezjolog Dr Ewa Mayzner ( teraz prof. Ewa Mayzner-Zawadzka) Interniści Prof. Tadeusz Orłowski - nefrolog Dr Zbyszek Fałda - dializy Dr Liliana Gradowska Dr Andrzej Górski – immunolog Dr Joanna Klepacka - dializy Dr Danuta Rowińska oraz mgr Ewa Kłopotowska ( pracownia biochemii)

Lekarze załatwili Danusi po przeszczepie wyjazd do sanatorium rehabilitacyjnego w Konstancinie, by tam nabierała sił.

I pojechała 22 maja, ale niestety tylko na trzy dni. Wróciła przywieziona przez karetkę pogotowia w bardzo złym stanie, bo niestety dostała ostrego zapalenia trzustki ( co może dotknąć każdego, ale w przypadku Danusi było dramatyczne).

Zmarła dnia 16 lipca ( z prawidłową czynnością nerek!). Nie było wtedy leków immunosupresyjnych – przyjmowała bardzo duże dawki encortonu!

A jak to wygląda teraz, po 40 latach?

W Polsce wykonuje się przeszczepy nerek ( ponad 1000 rocznie), serc, wątrób, płuco-serca, szpiku, rogówek...Czasy przeżycia pacjentów nie odbiegają od czasów przeżycia pacjentów na zachodzie. Po prostu wszyscy dostają już teraz leki immunosupresyjne – zresztą wszędzie te same.

Po przeszczepie wątroby wykonanym u osoby dorosłej w Polsce rekordowy czas przeżycia jest ponad 11 lat, ale tylko dlatego, że przeszczepy tego organu rozpoczęto w grudniu 1994 roku!

Pierwsze przeszczepy nerek w I Klinice Chirurgicznej Akademii Medycznej w Warszawie

imię Nazwisko - Przeszczep - Czas przeżycia

  1. Danuta Milewska Uczennica 26.01.1966 6 miesięcy
  2. Kazimierz Jaskólski Policjant 15.06.1966
  3. Marek Dydyszko Zakopiańczyk 18.11.1966
  4. Basia Radziulewicz Bez dializ 02.05.1967
  5. Kasia Banaszczyk Nerka od matki 22.05.1967 6 miesięcy
  6. Zenon Leszczyński Inżynier 17.06.1967
  7. Bronka Żyłko Nerka od matki ....10.1967 Kilka dni
  8. Emilia Bębenek Myślenice 16.10.1967 kilka dni
  9. Emilia Bębenek Myślenice 16.10.1967
  10. Kazimierz Gołaszewski Szczytno 16.10.1967

Po dwu latach od pierwszego przeszczepu żyło 6 z 9 przeszczepionych osób.

[opracowane na podstawie książki Barbary Seidler pt. ,,Batalia o życie’’, Iskry , Warszawa 1968 , wspomnień prof. Liliany Gradowskiej i prof. Bogdana Michałowicza oraz materiałów od prof. Tadeusza Orłowskiego i prof. Jacka Szmidta].

Foto:Danusia Milewska - piersza pacjentka zprzeszczepioną w Polece nerką

KOMETARZE

Brak komentarzy
Projektowanie stron SSI